De Geef Economie - Deel II

Tijdens deze tweedelige reeks wil ik samen met u een alternatief economisch systeem verkennen: ‘de geef-economie’. We doen dit in twee delen om onze speurtocht wat makkelijker te maken.

Deel dit artikel

De Geef Economie - Deel II

Deel II

In deel twee wil ik samen met jou onderzoeken hoe we de geef-economie kunnen toepassen in ons individuele leven. Daarnaast hoop ik te ontdekken hoe we de geef-economie kunnen toepassen in kleine tot middelgrote gemeenschappen, tot op het niveau van de gehele samenleving.

Marc

Om te ontdekken hoe we de geef-economie in ons eigen leven kunnen toepassen, neem ik het leven van een dierbare vriend als voorbeeld. Deze vriend is Marc, Marc leeft al enkele jaren volledig in de geef-economie. Het is niet zo dat Marc in één stap in de geef-economie is gaan leven, Marc heeft eerder meerdere repetitieve stappen gezet en is zo langzaam maar zeker in de geef-economie gaan leven.

Kleine stappen zetten

Hoe Marc in de geef-economie is getuimeld komt doordat hij wekelijks een paar kroppen sla begon weg te geven aan zijn hechte vriendengroep. Na een tijdje begon deze groep vrienden te begrijpen dat Marc vrijgevig was, deze groep vrienden begon de geschenken van Marc na een tijdje echt te waarderen.

Een kleine geef-economie

De waardering groeide gestaag, tot op een gegeven moment Marcs' vrienden de drang voelden om Marc geschenken terug te geven uit dankbaarheid. De vrienden besloten uiteindelijk om Marc hierover te vertellen. Toen ze hierover in gesprek gingen met Marc, kwamen ze tot de afspraak om geschenken terug te geven wanneer ze iets van Marc kregen. Er werd besloten dat deze geschenken van alles konden zijn, zolang het maar hun dankbaarheid weerspiegelde en ook bijdroeg aan het welzijn van Marc. Er werd ook besloten dat deze geschenken op elk moment konden worden gegeven, dit hoefde niet meteen te gebeuren na ontvangst van een van Marc's kroppen sla. Dit resulteerde uiteindelijk in een kleine geef-economie tussen Marc en zijn vrienden. Op dit moment slagen Marc en zijn vrienden erin om een klein deel van hun behoeften te voorzien, Marc's vrienden hebben een week sla terwijl Marc allerlei andere dingen krijgt die hem ook helpen.

Behoeften vervullen

Op dit punt realiseert Marc zich dat aan een klein deel van zijn behoeften wordt voldaan. Automatisch begint Marc na te denken en realiseert hij zich dat er een kleine economie is ontstaan ​​tussen hem en zijn vrienden. Hij besluit dit de ‘geef-economie’ te noemen. Tegelijkertijd realiseert Marc zich ineens dat deze geef-economie niet bij hem en zijn vrienden hoeft te stoppen, maar dat deze geef-economie ook uitgebreid kan worden naar grotere groepen mensen. Marc ziet mooi potentieel voor de geef-economie en begint te dromen van een geef-economie op de schaal van de hele samenleving.
In al zijn enthousiasme bespreekt Marc dit idee met zijn vrienden – en hoewel sommige van zijn vrienden behoorlijk kritisch zijn en Marc zien als een dromerige idealist – komen ze uiteindelijk overeen om hun geef-economie uit te breiden naar de bredere samenleving. Zo kwam het dat de cadeau-economie langzaam begon te groeien en te groeien. De geef-economie die oorspronkelijk begon in de hechte vriendengroep, breidde zich al snel uit tot onder de kerktoren, waarna de hele gemeente begon mee te genieten en de vruchten kon plukken van de geef-economie. Gezinnen, verenigingen, zelfstandigen, bedrijven... ze begonnen allemaal in zekere mate mee te doen aan de geef-economie.

Uitbreiding van de geef-economie

Omdat onze wereld zo enorm verbonden is via internet, maar ook omdat mensen met elkaar praten, en regelmatig op verschillende andere manieren met elkaar in interactie gaan, was de verspreiding van de geef-economie naar de gemeente slechts een tussenstap in de verdere verspreiding ervan in de samenleving. De geef-economie verspreidde zich snel. Van gezin tot gezin, van vereniging tot vereniging, van zelfstandige tot zelfstandige… Door het hele land begonnen deze voorheen voornamelijk gescheiden 'eilanden' zich met elkaar te verbinden. De samenleving onderging de transformatie naar een innig verbonden netwerk waar dankbaarheid, waardering en al het goede in overvloed door de straten stroomden. 

Fantaseren

Ik beken, Marc's voorbeeld is helaas deels fictief en gefantaseerd. Maar of dit verhaal nu waar is of niet, het roept wel enkele vragen op die ik wil onderzoeken:

  • Wat zouden enkele van de succesfactoren kunnen zijn die ervoor hebben gezorgd dat de geef-economie in het verhaal van Marc zich volledig heeft kunnen ontplooien?
  • Wat zouden enkele van de obstakels kunnen zijn die hadden kunnen voorkomen dat de geef-economie in het verhaal van Marc zich tot zijn volle potentieel zou ontwikkelen?

Succes factoren

Zoals je kon lezen, worden er geen succesfactoren expliciet genoemd in het verhaal van Marc. Het verhaal nodigt ons uit om na te speculeren over wat de geef-economie in het verhaal van Marc zo succesvol maakte. Speculeren is echter niet nodig omdat de succesfactoren van een geef-economie bekend zijn. Hieronder som ik succesfactoren op die mij bekend zijn.

Onvoorwaardelijk geven

Het succes van de geef-economie is onder meer gebaseerd op onvoorwaardelijk geven. Onvoorwaardelijk geven betekent dat we geven zonder voorwaarden of belangen, zonder persoonlijke agenda. Concreet betekent dit dat we geven aan onze medemensen met de bedoeling echt bij te dragen aan het welzijn van die andere mens, en dat we dit doen zonder enig motief voor persoonlijk gewin. Deze puurheid van geven is het kloppend hart van de geef-economie, dit omdat een puurheid van geven vertrouwen schept dat gemeenschap en vriendschap smeedt. Door de aanwezigheid van gemeenschap en vriendschap neemt het geven weer toe, waardoor steeds meer behoeften binnen de geef-economie worden vervuld.

Verstandig ontvangen

Wat we kunnen begrijpen onder verstandig ontvangen is dat we met dankbaarheid ontvangen en we ook erkennen dat de andere ons een geschenk van onschatbare waarde geeft, en dat we dit geschenk vervolgens koesteren en behandelen in de geest dat het geschenk uniek en onmetelijk waardevol is. Door deze houding in ons ontvangen toe te passen, geven we een mooi signaal aan de gever: 'Ik waardeer uw geschenk, u kunt er zeker van zijn dat ik uw geschenk met grote waardigheid en liefde zal behandelen'. Dit signaal creëert verder een basis voor gemeenschap en vriendschap, waardoor het geven verder toeneemt en in steeds meer behoeften binnen de geef-economie wordt voorzien.

Een versterkende dynamiek

Deze dynamiek van onvoorwaardelijk geven en verstandig ontvangen schept een klimaat waarin geven en ontvangen gelukkig maakt. Dit geluk dat uit deze dynamiek voortvloeit, nodigt uit om nog meer onvoorwaardelijk te geven en verstandig te ontvangen, waarna dit logischerwijs leidt tot een verdere uitbouw van de geef-economie. En zo gebeurt het dat de geef-economie zich spontaan steeds meer verspreidt in de samenleving, en de samenleving transformeert tot een hechte samenleving waarin echte gemeenschap bestaat tussen mensen.

Een gezonde dosis verstand

Een derde succesfactor in een bloeiende geef-economie is een gezonde dosis verstand. Concreet betekent dit dat we proberen te begrijpen wat kan bijdragen aan het geluk van andere mensen. We kunnen dit doen door bewust te denken met een meedogend hart. Doordat we zo denken en proberen te begrijpen wat kan bijdragen aan het geluk van de ander, komen we te weten wat goed is om te geven, wanneer we het het beste geven, en hoe we het beste geven.

Open en duidelijke communicatie

Een geef-economie – hoe groot of hoe klein ook – is pas succesvol als de geef-economie ook voorziet in de behoeften van de mensen in de economie, en het ook bijdraagt aan het geluk van die mensen. Om ons geven af te stemmen op de behoeften en het geluk van de ander, helpt het om open en helder met elkaar te communiceren. Door open en duidelijk met elkaar te communiceren, kunnen we begrijpen wat de ander nodig heeft, en wat de ander gelukkig maakt. Hierdoor kunnen we op een gepaste manier gaan geven. Open en duidelijke communicatie is een belangrijk element binnen de geef-economie. Het toepassen van communicatiemethoden zoals geweldloze communicatie zijn hiervoor vrij nuttig.

Harmonieuze relaties

Als we de geef-economie beschouwen en er als een helikopter boven cirkelen, zien we dat de geef-economie wordt gekenmerkt door relaties. Dit zijn niet het soort relaties dat we zien in onze hedendaagse consumenteneconomie, waar we als consument de andere persoon met wie we een transactie doen nauwelijks en vaak zelfs helemaal niet kennen. De soorten relaties die in de geef-economie bestaan, zijn intiemer en persoonlijker. Dit komt omdat door het herhaalde geven en ontvangen – en de vrijgevigheid en dankbaarheid die daarmee gepaard gaan – van het een en het ander komt. Met andere woorden, het is bijna onvermijdelijk dat er intieme relaties ontstaan waarin we de ander vrij goed kennen. Door deze intieme relaties te koesteren en er allerlei mooie waarden in te integreren – waarden als eerlijkheid, transparantie, kwetsbaarheid, etc. – bloeien deze intieme relaties harmonieus, wat de geef-economie ten goede komt.

Obstakels

Hindernissen voor de geef-economie zijn attitudes die indruisen tegen de succesfactoren. Dus houdingen van hebzucht, afgunst en dergelijke worden best vermeden. Het zijn houdingen als deze dat de geef-economie bedreigen. Een geef-economie kan alleen zo succesvol zijn in de mate dat de succesfactoren worden toegepast, dus het is vrij eenvoudig om de geef-economie tot volle wasdom te laten komen, maar het is ook gemakkelijk om de integriteit van de geef-economie te bedreigen. In de eenvoud van de geef-economie ligt zowel z'n sterkte als z'n zwakte, het vraagt een verantwoordelijkheid van alle deelnemers aan de geef-economie om de geef-economie tot een succes te maken. Dus een ander obstakel voor het succes van de geef-economie zijn mensen die deze verantwoordelijkheid niet nemen. Gelukkig hoeft het nemen van deze verantwoordelijkheid niet moeilijk of ingewikkeld te zijn, het betekent dat je de succesfactoren goed toepast.

De geef-economie uitbreiden

Een systeem breidt zich uit als het goed functioneert en door steeds meer mensen wordt gebruikt. Daarom groeit de geef-economie als deze goed wordt toegepast en als aandacht wordt besteedt aan het betrekken van steeds meer mensen erin. Als op deze manier wordt gehandeld groeit de geef-economie vrijwel spontaan en is ze zelf-organiserend.

Waar zijn de complexe strategieën?

Het feit dat er geen complexe strategieën nodig zijn om de geef-economie uit te breiden, is omdat de geef-economie vrij is van regels, voorschriften, en dergelijke. De geef-economie is een vrij eenvoudig systeem om in te voeren en uit te breiden, het is zeer toegankelijk voor iedereen en nodigt ook uit om mee te doen. Het is bovenal een systeem van het 'hart', met een vleugje 'mind' eraan toegevoegd. 

Conclusie

We liepen mee in Marcs' deels fictieve verhaal, verkenden enkele succesfactoren, verkenden obstakels en erkenden dat complexe strategieën om de geef-economie tot zijn volle potentieel te ontwikkelen in essentie overbodig zijn. Ik had deze reeks nog langer en complexer kunnen maken, nog verder kunnen filosoferen over mogelijke succesfactoren en obstakels, maar de onderliggende gedachte van mij om deze reeks wat kort en to the point te houden is om te illustreren dat de geef-economie helemaal geen complex systeem is, en dat het voor iedereen vrij toegankelijk en eenvoudig toe te passen is.

Een open uitnodiging

Het beste van de geef-economie is om het in de praktijk toe te passen, alleen dan kunnen de voordelen ervan worden geplukt. Nu je deze reeks hebt gelezen, nodig ik je uit om te experimenteren met de geef-economie. Begin eventueel op kleine schaal. Geef bijvoorbeeld een krop sla zoals Marc weg en kijk hoe dat voelt, en wat voor domino-effect je in je leven teweegbrengt door royaal dingen weg te geven zonder er iets voor terug te verwachten. Ik zou zeggen: speel ermee, misschien resoneert het en misschien ook niet.

Bedankt voor het lezen van dit eerste deel.

Ik wens u het allerbeste,
Sven